Strukturalizm literacki


 strukturalizmem zajmowało się też Praskie Koło Lingwistyczne, łączyli oni strukturalistyczną teorię sztuki z językoznawstwem.
Strukturę pojmuje się na ogół jako całość, która określa sobą charakter swoich elementów. Jednak to pojęcie jest zbyt ogólne. Za strukturę, według Mukařovský’ego, można uważać tylko taki zespół składników, którego wewnętrzna równowaga ma charakter dynamiczny: ulega zakłóceniom i wciąż powstaje na nowo. Jedność owego zespołu przejawia się poprzez dialektyczne przeciwieństwa. W przebiegu czasu struktura zachowuje tożsamość, podczas gdy jej wewnętrzny porządek, współzależność elementów, nieustannie się zmienia. Te składniki, które chwilowo wybijają się na plan pierwszy, mają decydujące znaczenie dla ogólnego sensu struktury artystycznej.

W sztuce struktura to każde poszczególne dzieło sztuki samo w sobie. Jednocześnie, jeśli ma ono być rozumiane jako struktura, musi być odbierane i tworzone na tle określonych konwencji artystycznych (reguł) przekazywanych przez tradycję sztuki i tkwiących w świadomości twórcy i odbiorcy. Związek dzieła z artystycznymi konwencjami przeszłości zabezpiecza jego zrozumiałość dla odbiorcy. Nie jest więc strukturą pojedyncze dzieło ujmowane w izolacji. To, czym się struktura danego dzieła wyraźnie różni od tradycji jest zarazem wyzwaniem skierowanym ku przyszłej twórczości.
Dzieło rzadko bywa jedyną wypowiedzią artystyczną swego autora. Z reguły jest ono tylko jednym z ogniw całego szeregu utworów. Stosunek autora do rzeczywistości i jego metoda twórcza zmieniają się z biegiem czasu. A tym samym przeobraża się i struktura jego dzieł, nie dzieje się to jednak radykalnie, bowiem autor zamknięty jest w granicach swej indywidualności artystycznej. Wewnętrzna dialektyka sztuki ogarnia całe generacje/indywidua, każdy wpływa na każdego, gdyż wypowiedzi składające się na określoną sztukę nie są czymś izolowanym w kulturze danego narodu. Każda z poszczególnych sztuk pozostaje nieuchronnie w pełnych napięcia relacjach wobec sztuk pozostałych. Także związki każdej literatury narodowej z innymi literaturami okazują się złożoną strukturą relacji, której poszczególne elementy są zhierarchizowane i wymieniają w toku rozwoju swoje miejsca w hierarchii ( teoria wpływów: wpływ nie anuluje warunków rodzimych, należy zatem uznać zasadniczą równorzędność spotykających się ze sobą sztuk narodowych)

Previous Kategorie literatury dziecięcej
Next Obrzezanie w krajach islamskich